Γιατί τώρα Σταύρο

Το κείμενο που διαβάζετε μάλλον δεν αφορά σε όσους έχουν γαλουχηθεί σε βάθος δεκαετιών στους κόλπους ενός θαλερού και παντοδύναμου  ΠΑ.ΣΟ.Κ. Δεν αφορά σε παραδοσιακούς σοσιαλιστές, οι οποίοι ονειρεύονται περασμένα μεγαλεία και επιστροφή στο κραταιό παρελθόν του κεντρικού πυρήνα του Κινήματος και των δορυφόρων του, των αλήστου μνήμης «λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων».

Το κείμενο αυτό αφορά περισσότερο, χωρίς αυτό να είναι αποκλειστικό, σε ανθρώπους περίπου σαν κι εμένα. Ανθρώπους οι οποίοι κατά τεκμήριο προσέγγισαν στα νιάτα τους με οποιοδήποτε τρόπο και σε οποιοδήποτε βαθμό την Αριστερά, αλλά μετά απομακρύνθηκαν γιατί χρειάστηκε να βουτήξουν στην πραγματική ζωή, και να αφοσιωθούν σε αυτή για να τα βγάλουν πέρα με οικογένεια, δουλειά, και συνεχώς διαμορφούμενες ως αποτέλεσμα των δυο παραπάνω παραγόντων νέες κοινωνικές σχέσεις, χωρίς να ελπίζουν σε παράπλευρα κομματικά, πολιτικά, ή κρατικά στηρίγματα.

Αφορά σε ανθρώπους που έβλεπαν το Συνασπισμό να γέρνει επικίνδυνα στον αριστερίστικο ακτιβισμό. Σε ανθρώπους που αήδιασαν από τη μετατροπή του σε ΣΥΡΙΖΑ των κινημάτων, και που για αυτό το λόγο ίσως και να ψήφισαν και κανα δυο φορές Σημίτη, ως μια όαση λογικής στον άκρατο πολιτικό παραλογισμό των δυο τελευταίων δεκαετιών, αλλά η σχέση τους με το ΠΑ.Σο.Κ άρχιζε και τέλειωνε εκεί.

Αφορά σε ανθρώπους που νόμιζαν ότι ήταν (ακόμα) Αριστεροί, και χρειάστηκε να περάσουν μέσα από τη μπαλαφάρα της ΔημΑρ, και να τριφτούν μετά από πολύ καιρό απραξίας ξανά στην πολιτική αντιπαράθεση, για να ανακαλύψουν πόσο μακριά από τα ξεπερασμένα πολιτικά στερεότυπα αλλοτινών εποχών τούς έχει οδηγήσει η ζωή που επέλεξαν.

Μετά την αποδόμηση της Δημ.Αρ, κάποιοι άνθρωποι, από αυτούς τους οποίους αναφέρεται το τρέχον κείμενο, έμειναν πολιτικά άστεγοι, και, επειδή το μικρόβιο είχε επανεισχωρήσει για τα καλά στον οργανισμό τους, προσέτρεξαν να βρουν τις πλησιέστερες πολιτικές στέγες για να ενταχθούν, έστω και επιφυλακτικά.

Μέσα στον πολιτικό αναβρασμό της περιόδου νέες ομάδες, κινήσεις και σχηματισμοί δημιουργήθηκαν, οι οποίοι σε κατάσταση απόλυτης ρευστότητας προσπάθησαν να εκφράσουν το νέο και διαφορετικό που διαφαινόταν στον πολιτικό ορίζοντα.

Ίσως κάποιοι να θεωρήσουν τη δική μου πολιτική επιλογή εκείνης της εποχής αντιφατική με τη σημερινή μου πρόταση. Πιστεύω όμως ότι κατά βάθος δεν ήταν, και ελπίζω αυτό να προκύψει ως συμπέρασμα διαβάζοντας αυτές τις γραμμές.

Η προσπάθεια που ξεκίνησε το 2013 με επίκεντρο τον κ. Ευάγγελο Βενιζέλο για συσπείρωση των «δημοκρατικών» (ο όρος χρησιμοποιείται εδώ τελείως συμβατικά και έχοντας γνώση της εννοιολογικής ατέλειάς του) δυνάμεων ικανοποιούσε κατά τη γνώμη μου σχεδόν όλες τις συνθήκες που απαιτούντο εκείνη την εποχή για τη δημιουργία ενός σοβαρού «κεντροαριστερού» πόλου, υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι θα γινόταν αποδεκτή η πρόσκληση από δυνάμεις οι οποίες υπερέβαιναν το εύρος που εκάλυπταν οι συνήθεις σύμμαχοι και συνοδοιπόροι. 

Το εγχείρημα προσέφερε υποδομή, νέα στελέχη, και, κυριότερα, προσέφερε το έδαφος για την πραγματοποίηση πρωτόγνωρων για την Ελληνική πολιτική ζυμώσεων, μέσα σε ένα κλίμα συνεργασίας επί αρχών, οι οποίες ζυμώσεις δε μπορούσαν παρά να οδηγήσουν σε κάτι νέο και ελπιδοφόρο.

Η προσπάθεια αυτή, για λόγους που όλοι γνωρίζουμε, τελικά δεν ευδοκίμησε. Κακώς κατά τη γνώμη μου, διότι θα είχαμε υπερπηδήσει μερικά δύσκολα χρονάκια, και ίσως και όλη τη ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ διακυβέρνηση.

Αυτή η εξέλιξη όμως έδωσε ώθηση να πάρουν το πάνω χέρι δυνάμεις με ένα σοσιαλδημοκρατικό τρόπο πιο παραδοσιακές και πιο συντηρητικές, κάτι το οποίο μόνο σαν πισωγύρισμα μπορεί να θεωρηθεί.

Εν τέλει ερχόμαστε στο σήμερα, υπό την πίεση των εξελίξεων, όπως τις διαμόρφωσε η με κάθε τρόπο απαράδεκτη ακροαριστεροακροδεξιά λαϊκίστικη διακυβέρνηση του συνασπισμού ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ.

Στο σήμερα, όπου μετά από κόπους και βάσανα στήνεται εκ νέου μια αξιοπρεπής προσπάθεια για συμπαράταξη των πολιτικών δυνάμεων οι οποίες κοιτάνε προς τα δεξιά το κέντρο. Ίσως αυτή να είναι η τελευταία ελπίδα για κάτι ανάλογο. Δεν ισχυρίζομαι ότι πρόκειται για κάτι στρωμένο, ή για κάτι που θα έχει άμεσα και αίσια αποτελέσματα. Είναι όμως κάτι που μπορεί να εξελιχθεί σε αυτό που θα έπρεπε να είχε γίνει εξ αρχής. Σε μια προγραμματική σύγκλιση όλως των πολιτικών δυνάμεων που θεωρούν ότι αυτή η προσπάθεια αφορά και σε αυτούς και αυτοπροσδιορίζονται σε αυτόν τον χώρο.

Υπό αυτήν την έννοια αποκτά λογική και η πρόταση για τη διατήρηση των δυο παράλληλων κοινοβουλευτικών ομάδων που θα συνεργάζονται. Ο χώρος δε μπορεί ποτέ να γίνει ενιαίο κόμμα, και θα ήταν λάθος να επιχειρηθεί κάτι τέτοιο. Αυτό που χρειάζεται είναι ενιαία παράταξη δυνάμεων, που θα εκχωρεί στο άτομο το ζωτικό δικαίωμα της διαφορετικής πολιτικής άποψης εντός, και το δικαίωμα της ομαδοποίησης πάνω σε αυτή, και θα του επιβάλλει την υποχρέωση της σύγκλισης και της δημιουργίας κοινών συνισταμένων.

Ας είμαστε σαφείς και ρεαλιστές. Η επικράτηση στην εσωτερική εκλογική διαδικασίας του κ. Σταύρου Θεοδωράκη δε θα λύσει αυτόματα κανένα πρόβλημα, ούτε θα ανοίξει διάπλατες λεωφόρους για να ξεχυθεί καλπάζοντας η «κεντροαριστερά». Ούτε ισχύει ότι ο κ. Σταύρος Θεοδωράκης έχει σε όλα δίκιο, και οι υπόλοιποι σε όλα λάθος.

Η ψήφος αυτή είναι περισσότερο ψήφος ελπίδας ότι η τράπουλα θα συνεχίσει να ανακατώνεται, έτσι ώστε οι διεργασίες στο χώρο κάποτε να δημιουργήσουν τη δυνατότητα για να παρουσιαστεί μια ρεαλιστική προοδευτική πρόταση για την Ελληνική κοινωνία. Είναι ελπίδα ότι ο χώρος δε θα βυθιστεί στο τέλμα ενός καταστροφικού αυτοαναφορικού «μπροστά και αριστερά».

Οφείλουμε βέβαια να πιστώσουμε στην κα Γεννηματά την απρόσμενα ρεαλιστική στάση που επέδειξε αποδεχόμενη την διενέργεια αυτής της εκλογικής διαδικασίας. Είναι αδύνατο όμως να δεχθούμε ότι όλη αυτή η «κεντροαριστερή» τρικυμία επί τόσα έτη έλαβε χώρα για να αποφασίσουμε τον ηγέτη μεταξύ ακραιφνών δημιουργημάτων του κομματικού σωλήνα του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Για «μια από τα ίδια»

Αυτά είχα να πω, χωρίς να έχω καμιά κομματική σχέση ή οργανωτική εξάρτηση με κανέναν από τους παραπάνω χώρους.

Η Κεντροαριστερά και οι κυβερνητικές συμμαχίες (του Ιωακείμ Γρυσπολάκη από τη "Μεταρρύθμιση")

Το Σάββατο 16 Απριλίου ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της 1^ης Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης των Κινήσεων Πολιτών για την Σοσιαλδημοκρατία. Παρουσία των προέδρων του ΠΑΣΟΚ, του Ποταμιού και της ΔΗΜΑΡ και του επικεφαλής των ΜΕΤΑρρυθμιστών Σ. Λυκούδη, αλλά και πολλών βουλευτών και στελεχών της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και του Ποταμιού, συνομολογήθηκε «η ανάγκη συσπείρωσης των πολιτικών προοδευτικών δυνάμεων, μέσα από τον διάλογο, την προγραμματική σύγκλιση και κυρίως με την ενεργοποίηση και συμμετοχή ευρύτερων κοινωνικών δυνάμεων και όλων των προοδευτικών πολιτών με τελικό στόχο τη δημιουργία με  ανοιχτές και διαφανείς διαδικασίες του ενιαίου ανανεωμένου δημοκρατικού φορέα των μεταρρυθμιστικών και σοσιαλδημοκρατικών δυνάμεων».

Αυτός ο φορέας δεν μπορεί να είναι άλλος από το ενιαίο κόμμα της Σοσιαλδημοκρατίας και του Προοδευτικού Μεταρρυθμιστικού Κέντρου, το οποίο θα προκύψει από ένα ιδρυτικό συνέδριο, με νέο μητρώο μελών, νέο καταστατικό, επεξεργασμένες θέσεις και νέα ηγεσία, που θα εκλεγεί από το συνέδριο. Ο Σ. Θεοδωράκης τόνισε στην ομιλία του ότι η ηγεσία του νέου θα πρέπει να αποτελείται από νέους πολίτες και από επιτυχημένους και άξιους έμπειρους πολιτικούς. Η ομιλία του δείχνει ότι στην προσπάθεια αυτή πρωτοπορεί. Πρέπει, επίσης, να ομολογήσω ότι και η κα Γεννηματά βρίσκεται στο δρόμο που οδηγεί στο στόχο, αρκεί να κρατηθεί εντός αυτού και να μην παρεκκλίνει.
Οι ακρογωνιαίοι λίθοι του νέου κόμματος, όπως αποφασίσθηκε από την συνδιάσκεψη, και βρήκαν σύμφωνους και τους προσκεκλημένους αρχηγούς, είναι (α) η προσήλωση στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, (β) η πίστη στη Δημοκρατία και τις αρχές του Διαφωτισμού, (γ) η προσήλωση στην ανάπτυξη και στην ενθάρρυνση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας για παραγωγικές επενδύσεις, (δ) ο εκσυγχρονισμός του Κράτους και η απαλλαγή του από τον κομματισμό, (ε) η ανάδειξη της εκπαίδευσης και της έρευνας σε πυλώνες της οικονομίας και (στ) η προσήλωση στο Κοινωνικό Κράτος.

¨Όλα αυτά, προκειμένου να επιτευχθούν, απαιτούν κυβερνητικές συμμαχίες στο αυριανό πολιτικό τοπίο, δηλαδή σε αυτό που θα διαμορφωθεί, όταν επιτευχθεί η απαλλαγή από την πλέον ανίκανη κυβέρνηση, που γνώρισε η χώρα μας, και το εκλογικό σώμα αναδείξει νέους συσχετισμούς στη Βουλή.

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις και την καθοδική πορεία της σημερινής κυβερνητικής πλειοψηφίας, θεωρώ μάλλον προφανές ότι τα δύο πρώτα κόμματα στην επόμενη Βουλή θα είναι και πάλι η Νέα Δημοκρατία και ο ΣΥΡΙΖΑ.

Στην ΝΔ διαφαίνεται ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσπαθεί να μετατρέψει το κόμμα του σε ένα σύγχρονο Κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Κόμμα. Την ίδια στιγμή, ο ΣΥΡΙΖΑ καθημερινά αποδεικνύει ότι ουδεμία σχέση έχει με τους ακρογωνιαίους λίθους του προγράμματος της κεντροαριστεράς. Έχει μετατραπεί σε ένα αντιδημοκρατικό συνονθύλευμα, το οποίο ασεβεί προς το Σύνταγμα, διαλύει τις ανεξάρτητες αρχές, προσπαθεί να ποδηγετήσει την ελεύθερη έκφραση και να ελέγξει τα Μέσα ενημέρωσης, λασπολογεί εναντίον όλων εκείνων, που του ασκούν κριτική, διαλύει κάθε μεταρρύθμιση στην παιδεία, διορίζει κατά χιλιάδες τα «παιδιά της Κουμουνδούρου» και δαιμονοποιεί κάθε ιδιωτική επενδυτική πρωτοβουλία. Αποδεικνύει όχι μόνον ότι ουδεμία σχέση έχει με την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, αλλά ακόμη και με την ίδια τη Δημοκρατία και τα Ευρωπαϊκά ιδεώδη.

Όπως έχουμε τεκμηριώσει και στο παρελθόν, ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ και ΧΑ είναι τέκνα της ίδιας μήτρας. Αυτής του εθνικολαϊκισμού, που εκφράστηκε και διαμορφώθηκε από το Κίνημα των Αγανακτισμένων το 2011, και το οποίο είχε χαρακτηριστικά μίσους κατά του κοινοβουλευτισμού και της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας. Οι κυρίαρχες ομάδες στην κομματική δομή του ΣΥΡΙΖΑ είναι (1) η ομάδα του Μαξίμου, αποτελούμενη από τους Τσίπρα, Παππά, Δραγασάκη, Φλαμπουράρη, Σκουρλέτη, Βούτση, Φίλη και (2) η Πρωτοβουλία των 53, η οποία διακηρύσσει ότι πρέπει να απαλλαγούμε από το Μνημόνιο, να έρθουμε σε ρήξη με την ΕΕ και την ευρωζώνη και να αποχωρήσουν από την κυβέρνηση σε περίπτωση αδυναμίας εφαρμογής του «παράλληλου προγράμματος».

Απευθύνω το ερώτημα προς κάθε πολίτη, ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως σοσιαλδημοκράτης, κεντροαριστερός ή προοδευτικός μεταρρυθμιστής: Είναι  δυνατόν να βαυκαλιζόμαστε και να ονειρευόμαστε ότι μπορούμε να συγκυβερνήσουμε με το κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ; Υπάρχει κοινός παρονομαστής των δικών μας αξιών και προγραμματικών θέσεων με εκείνες του ΣΥΡΙΖΑ; Είναι δυνατόν να συμφωνήσουμε σε ένα ελάχιστο πρόγραμμα με εκείνους, που δεν πιστεύουν στη δημοκρατία και στην ευρωπαϊκή ενοποίηση, στην ιδιωτική πρωτοβουλία, στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και στην ελεύθερη έκφραση, στην απεξάρτηση του Κράτους από το κόμμα και με εκείνους που ομνύουν στην μετριότητα και θεωρούν την αριστεία ρετσινιά;

Ο τελικός στόχος της δημιουργίας με  ανοιχτές και διαφανείς διαδικασίες του ενιαίου ανανεωμένου δημοκρατικού φορέα των μεταρρυθμιστικών και σοσιαλδημοκρατικών δυνάμεων πρέπει να συνοδευτεί και από ένα πρόγραμμα συμμαχιών. Δηλώσεις του τύπου «Αν ο κ. Θεοδωράκης αισθάνεται ότι έχει κοινό δρόμο με τον κ. Μητσοτάκη στο επίπεδο των μεταρρυθμίσεων προφανώς δεν μπορεί να έχει κοινό δρόμο και με εμάς», την οποία έκανε δημοσίως την Κυριακή το πρωί στον ΣΚΑΪ η κα Γεννηματά, απέχουν παρασάγγας από την επίτευξη του στόχου. Επικροτώ τις δηλώσεις του Σ. Θεοδωράκη, που ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του Κ. Μητσοτάκη για μελλοντική συνεργασία στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, αρκεί αυτές να έχουν προοδευτικό πρόσημο, όπως τόνισε. Η τήρηση ίσων αποστάσεων από ένα καθαρά φιλοευρωπαϊκό και δημοκρατικό κόμμα (ΝΔ) και από ένα αντιευρωπαϊκό και αντιδημοκρατικό κόμμα (ΣΥΡΙΖΑ), μόνον σύγχυση και απογοήτευση μπορεί να προκαλεί στους αγωνιούντες πολίτες. Το πείραμα της κυβερνητικής συνεργασίας του 2011-2014, το οποίο έσωσε την Ελλάδα από τη βεβαία καταστροφή, μπορεί και πρέπει να επαναληφθεί. Προϋποθέτει βέβαια την επιτυχία του εγχειρήματος του Κ. Μητσοτάκη και την ίδρυση του νέου ενιαίου κόμματος του Προοδευτικού Μεταρρυθμιστικού χώρου, στον οποίο θα κυριαρχούν οι αξίες της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας.

O Ιωακείμ Γρυσπολάκης, είναι καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης.

πηγή: metarithmisi.gr
Ο πίνακας ζωγραφικής που συνοδεύει το κείμενο είναι έργο του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα (1906-1994), με ονομασία «Σύνθεση με ρυθμικά αντικείμενα» , και αποτελεί επιλογή του blog